اصول GMP و بخش های مختلف آن

The 2018 World Cup is fast approaching, with national sides making their final preparations ahead of this summer’s tournament.

We now know the groups after December’s draw. England have been put together with Belgium, Tunisia and Panama in Group G.

Gareth Southgate’s side were not among the top seeds, meaning they featured in pot two during the proceedings.

And with England’s route now mapped out, Southgate will be able to ramp up preparations for the 2018 tournament. 2018 World cup, football News ,Gaming ,Betscore ,Casino …..Sports.vin

سیستم اسمز معکوس (Reverse osmosis)چیست؟

سیستم اسمز معکوس (Reverse osmosis)چیست؟

سیستم اسمز معکوس

gallery-thumb10

نقش سیستم اسمز معکوس در دستگاه های تصفیه آب

 فرض کنید دو ظرف، یکی حاوی آب نمک (۱) ودیگری حاوی آب خالص (۲) توسط یک لوله به یکدیگر متصل بوده وهر دو دارای ارتفاع مساوی از آب و در یک سطح قرار داشته باشند. جهت برقراری تعادل در غلظت یونهای سدیم و کلراید از ظرف آب نمک، یونهای نمک به صورت نفوذ مولکولی به ظرف آب خالص انتقال یافته تا تعادل غلظت بین هر دو ظرف برقرار گردد. اما اگر بین این دو ظرف و در مسیر جریان آب یک غشاء قرار گیرد که فقط اجازه دهد مولکولهای آب از آن عبور کنند، یونهای نمک اجازه عبور نخواهند داشت. لذا برای برقراری تعادل در غلظت، آب خالص از ظرف شماره (۲) به ظرف شماره (۱) انتقال می‌یابد و این عمل تا آنجا ادامه می‌یابد که افزایش ارتفاع حاصله در ظرف آب نمک، فشار مضاعف ایجاد کرده و اجازه انتقال آب از ظرف شماره (۲) به ظرف شماره (۱) را ندهد. این فشار را فشار اسمزی می گویند

image001

۱ – آیا دستگاه های تصفیه آب با سیستم اسمز معکوس ( RO ) باعث اسیدی شدن آب میشوند ؟
طراحی دستگاه RO بصورتی میباشد که بتواند کوچکترین ناخالصی ها مانند انواع ویروس و باکتری یا موادی مانند نیترات را حذف کند یعنی برای حصول این کار باید بتوان علاوه بر حذف ذرات معلق مانند زنگ آب،ذرات محلول را حذف نمود مواد معدنی و کانی ها هم جز ذرات بسیار ریز آب میباشد که در این فرایند نسب به سیستم های دیگر بیشتر حذف میشوند که این امر با توجه به بالا بودن سختی آب در اکثر موارد بسیار مفید است و باعث سبکی و خالصی آب میشود ولی اگر این املاح بیش از حد حذف شوند ممکن است آب کمی به خاصیت اسیدی نزدیک شود نه اینکه کاملا اسیدی شود علاوه بر آن امروزه اکثر شرکت ها دستگاه اسمز معکوس (RO) را طوری ارائه میدهند که میزان حذف املاح قابل کنترل توسط یک شیر میکس روی دستگاه ممکن باشد که با این وجود حتی خود مصرف کننده هم توان تنظیم میزان املاح موجود در آب را خواهد داشت . علاوه بر آن سیستم RO با دقت بسیار بالا و توان تولید آب مقطر فقط جهت مصارف خاص صنعتی و پزشکی استفاده میشود امافیلتر دستگاه های خانگی دقت پایینتری داشته و همیشه املاح معدنی را به مقدار لازم در آب باقی میگذارند و این یعنی رفع این نگرانی و نشان دهنده دقت تصفیه بالای این سیستم است .

۲ – چرا سیستم اسمز معکوس RO با وجود دقت تصفیه بالاتر نسبت به بعضی سیستم های دیگر ارزانتر میباشد ؟
در واقع هنر اصلی طراح این سیستم این بوده که با استفاده از ساده ترین و ارزانترین راه و ابزار،بالاترین دقت تصفیه آب را ارائه دهد . در اکثر این موارد برای حصول این تفکر طراحان از فرایندهای موجود در طبیعت تقلید کرده و با بهینه سازی آن ، موارد مصرف را فراهم میسازند در واقع این مسیر اکثر صنعت گران است. بطور مثال: در اکثر کامپیوتر های امروزی بخاطر کوچکتر کردن قطعات و در نتیجه کمتر هزینه کردن مواد اولیه قیمت نهایی پایین تر از کامپیوتری های نسل قدیم است و میدانیم کارایی کامپیوتر های جدیدتر همیشه بهتر بوده . مثالهای متعددی وجود دارد بر تایید این گفتار مانند بهتر بودن سیستم الکترومغناطیسی نسبت به مغناطیس مگنت ولی ارزانتر بودن آن که دلیل آن بوجود آوردن نیروی مغناطیسی بدون استفاده از مگنت گران قیمت است و بجای آن از نیروی برق بسیار ضعیفی استفاده میشود همچنین مشکل ضعیف شدن مگنت به مرور زمان را هم نخواهیم داشت .

۳ – آیا سیستم RO باعث حذف نیترات و مواد سمی میشود ؟
بله ولی نه بصورت مطلق بلکه بسیار بیشتر از سیستم های دیگر که قابل استفاده بر روی آب آشامیدنی بوده و اثر سوئی نداشته باشند . در واقع اول اینکه همیشه هر چند بسیار کم ولی جای خطا ء جزئی وجود دارد و دوم بخاطر مناسب بودن آب برای آشامیدن.نمیتوان کاملا آن را خالص ( آب مقطر ) نمود و برای هر فاکتوری در آب حد غیر مجاز ، مجاز و مطلوبی وجود دارد که این دستگاهها علاوه بر پایین آوردن ناخالصی ها از حد غیر مجاز میتوانند آنها را به حد مطلوب نیز برسانند. برخی سیستم ها هم ممکن است کلاً نیترات را حذف کنند ولی آب خروجی آن ها برای شرب مناسب نبوده و در صنعت کاربرد دارند و برخی دیگر در فرایند خود موادی به آب اضافه میکنند که اثر نامطلوبی بر آب شرب دارد .

۴-فرق سیستم اسمز معکوس با سیستم های ساده تر آب در چیست؟
فیلتراسیون آب فقط ذرات بزرگ و مخلوط در آب مثل ذرات گل و لای ، لجن ، شن و ماسه ، زنگ لوله ها و کلر را جدا می کند در حالی که اسمز معکوس توسط بکارگیری یک غشاء نیمه تراوا غیر از جدا کردن ناخالصی های ذکر شده ی مخلوط در آب تمامی مواد شیمیایی و آلودگی های محلول در آب مانند : میکروبها ، باکتری ها ، ویروس ها ، انگل ها ، نیترات ، سموم کشاورزی و آفت کش ها ( سم آرسنیک ) ، کیست ، نمک ، آهک ، فلزات سنگین مانند سرب و… را نیز از آن جدا می سازد. و باعث کاهش سختی و سنگینی آب شده یعنی EC , TDS آب را پایین می آورد .

۵-آیا مواد معدنی حذف شده توسط این سیستم مورد نیاز بدن انسان نیست؟
بر خلاف جا افتادگی اسم آب معدنی بین مردم اکثرا تصور میشود که ویژگی اصلی آب تامین مواد معدنی مورد نیاز بدن است و اگر این مواد در آب هر چه بیشتر باشد برای بدن تقویت به حساب آمده و کم بودن آن ممکن است باعث کمبود هایی در بدن شود در حالی که به گفته پزشکان و متخصصان تغذیه بیشتر مواد معدنی مورد نیاز ما از طریق غذا و سبزیجات جذب بدن می شود یعنی مواد غذایی جامد و مقدار کمی از طریق آب جذب می شود ( حدودا ۲۰% ) و ضمنا این دستگاه مواد معدنی لازم را به بدن میرساند و فقط مازاد آن را از آب خارج میکند.

۶- آیا سیستم اسمز معکوس سدیم را هم از آب جدا می کند؟
بله . سیستم اسمز معکوس اساسا برای نیروی دریایی طراحی شده بود که آب دریا را شیرین کند.زیرا آب دریا سرشار از سدیم و ترکیبات آن است که نمک طعام نیز از آن دسته می باشد. برای کسانی که رژیم کم سدیم را می خواهند آب این دستگاه خیلی مناسب است.

۷-یا سیستم اسمز معکوس باکتری و انگل را هم از آب جدا می کند؟
بله . روزنه های غشاء ممبران بسیار کوچکتر از قطر باکتری و انگل و ویروس است و امکان عبور به آنها نمی دهد.

۸-طعم آب تصفیه شده توسط این دستگاه چگونه است؟
مزه آب تصفیه شده این سیستم بستگی به میزان آلودگی های آب ورودی دارد زیرا این دستگاه حدود ۹۵ درصد املاح را جدا می کند که گاهی مزه آب بطری های آب معدنی را می دهد .

۹- چه عواملی در کیفیت آب خروجی موثر است؟
چهار عامل اصلی در کیفیت و میزان تولید آب تصفیه شده تاثیر می گذارد :

– فشار:
هر قدر فشار آب بیشتر شود کیفیت و مقدار آب تولیدی نیز بهتر و بیشتر می‌شود. فشار ۶۰ PSI ایده‌آل است.

– درجه ‌حرارت:
۲۴ درجه سانتی‌گراد حرارت ایده‌آل برای دستگاه R-O می‌باشد. اگر درجه حرارت به ۴ درجه برسد تولید R-O به نصف خواهد رسید. حداکثر درجه حرارت ۲۹ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. لازم به ذکر است که دستگاه های ارائه شده توسط این شرکت برای اطمینان و ایمینی بیشتر با توجه به درجه حرارت ۴۰ درجه طراحی و ساخته شده است .

– کل جامدات محلول (T.D.S):
هرقدر میزان جامدات محلول افزایش یابد مقدار آب تولید شده توسط دستگاه کاهش می‌یابد T.D.S بالا می‌تواند توسط فشار مضاعف جبران شود.

– غشاء‌ ممبران:
فیلتر های ممبران موجود در دستگاههای عرضه شده در بازار متفاوت میباشند وبرای شناسای نوع بهتر آن باید نکات زیر را مورد توجه قرار داد :
در برخی موارد عنوان میشود که دستگاه قادر به تولید حجم بیشتری از آب تصفیه شده است این مسئله در بیشتر اوقات نشان بر خوب بودن دستگاه نسیت ، ممبران موجود در این دستگاهها دارای دقت پایین تر میباشد به عبارت دیگر قطر منافذ بزرگتری دارند و آب تولیدی آنها از نظر مقدار آبدهی بیشتر بوده ولی دقت تصفیه پایینتری دارند ، نوع دوم دستگاه ها ، سیستم هایی هستند که به مقدار مطلوب و استاندارد اب تولید میکنند و در واقع دقت فیلتر ممبران انها بالا بوده و قطر منافذ فیلتر ممبران انها ۰/۰۰۰۱ میکرون میباشد این ممبران ها که دارای چنین دقتی میباشند در مصارف خانگی در ۳ ظرفیت ۵۰ ، ۷۵ و ۱۰۰ گالن موجود بوده و به ترتیب تولید آب انها بر حسب لیتر برابر با ۲۰۰ ، ۳۰۰ و ۴۰۰ لیتر در شبانه روز است که برای مصارف خانگی از ۲۰۰ لیتر یشود ، فیلتر های ۳۰۰ و ۴۰۰ لیتری برای مکانهای که تعداد نفرات بیشتر است مانند ادارات ، سازمانها و شرکتها توصیه میشود.

نحوه تمیز کردن و شست و شوی ممبران های  سیستم اسمزمعکوس RO  :

گرفتگی غشاء در اکثر سیستم‌های RO (اسمز معکوس)، یک پدیده طبیعی است. با شستشوی سیستم در دوره های  مختلف(شستشوی ادواری)، اکثر گرفتگی‌ها قابل تمیز شدن از سطح غشاء می‌باشند. تجربه نشان داده است که اگر شستشوی سیستم در زمان لازم و به موقع انجام شود، در سیستم‌های اسمز معکوس که سرعت گرفتگی آنها زیاد است می‌توان انتظار عمر زیاد داشت. زمان تمیز کردن به علت رسوب گذاری در سیستم های مختلف RO متفاوت است اما یک قانون کلی در مورد تمیز کردن و شست و شوی سیستم  RO مورد قبول است که بصورت یک بار در هر ۳ تا ۱۲ ماه می باشد (بنابر نوع مختلف رسوب).اگر سیستم شما در هر ماه نیاز به شست و شو دارد باید نسبت به بهبود پیش تصفیه RO اقدام شود.

ممبرین

اکثر متغیرهای مؤثر بر راندمان، زمانی تحت تأثیر قرار می‌گیرند که منشاء گرفتگیRO ، عوامل مهمی نظیر گل و لای، لجن و رسوب باشد که در آن صورت راندمان تغییر می‌کند. هریک از عوامل گرفتگی / رسوب، توسط یک محلول تمیز کننده مناسب که توانایی حل کردن و شستشوی گرفتگی یا رسوب را دارد به بهترین نحو ممکن از روی غشاء حذف می‌شوند.
اغلب، تشکیل گرفتگی رسوب برروی غشاء به صورت لایه‌های مختلف اتفاق می‌افتد. اگر ابتدا محلول شیمیایی مناسب برای شستشوی لایه‌ بالایی مورد استفاده قرار گیرد، این لایه‌ها به بهترین نحو ممکن تمیز خواهند شد و حذف گرفتگی لایه‌های بعدی با استفاده از محلول مناسب، ساده‌تر انجام می‌شود.در مورد حذف لایه‌های مختلف گرفتگی/ رسوب سخت، ممکن است لازم شود که از محلول شستشوی شیمیایی با pH  پایین (اسیدی)، یا محلول با  pH بالا (بازی) و محلول‌های با pH پایین (برای انجام شستشو بین مراحل مختلف تمیز کاری) استفاده شود.برای سیستمهای اسمز معکوس کوچک، تعیین روش بهینه برای شستشوی شیمیایی توسط روش سعی و خطا انجام می گیرد. اگر تجزیه‌ آب ورودی مقدار آهن یا منگنز را زیاد نشان دهد، از محلولی برای شستشو استفاده می‌شود که قادر به شستشوی رسوب فلزات باشد. اگر جامدات معلق در آب زیاد باشند، یا TBC   )تعداد باکتریها در واحد حجم آب)، بیش از حد باشد، نشان دهنده گرفتگی بیولوژیکی است و باید از یک محلول بازی برای شستشو استفاده شود. اگر استفاده از یک محلول شیمیایی، بدون تأثیر باشد ممکن است موارد دیگری از گرفتگی اتفاق افتاده باشد. اگر محلول مورد استفاده برای شستشو مؤثر باشد، شستشو باید در دو مرحله انجام گیرد.در مورد سیستمهای اسمز معکوس در مقیاس بزرگ، روش سعی و خطا، روش عملی مناسبی برای پیدا کردن مناسبترین روش شستشو نیست. برای تشخیص نوع گرفتگی، تجزیه‌ لایه‌ مسبب گرفتگی، اقتصادی‌تر بوده و انجام شستشوی شیمیایی به احتمال زیاد مؤثر واقع می‌شود.

ممبران

در عملیات تصفیه عادی، سطح ممبرین در المان های  RO توسط رسوبات مواد معدنی، موادبیولوژیکی، ذرات کلوئیدی، و مواد آلی غیر محلول، می تواند دچار جرم گرفتگی شود . رسوبات در طی عملیات تصفیه آب بر روی سطح ممبرین ها تشکیل شده و سبب کاهش جریان عادی آب تصفیه شده (Permeate) و یا کاهش دفع (rejection) عادی نمک می شوند. هرگاه در طی اولین ۴۸ ساعت عملیاتی جریان عادی آب تصفیه شده بیش تر از ۱۰% افت کرد یا عبور عادی نمک بیش از ۱۰% زیاد شد یا اختلاف فشار (تفاضل فشار خوراک با فشار محلول غلیظ شده) بیش از ۱۵% نسبت به شرایط ثابت مرجع افزایش یافت ، عمل شستشو بر روی ممبرین ها باید انجام شود . اگر تمیز کردن به تاخیر بیافتد ، مقدار بازیافت (recovery) عملکرد سیستم به طور موثری کاهش می یابد.

روش های شستشو جهت وضعیت خاص :

هر شستشو وضعیت خاص خود را دارد، بنابراین توصیه های خاصی برای تمیز کردن، برحسب نوع رسوب وجود دارد .

رسوب سولفات

روش شستشوی زیر برای سیستمی که دچار رسوب سولفات بر روی ممبران شده است طراحی گردیده است . رسوبات سولفات بسیار سخت تمیز می شوند و اگر تشکیل شده باشند به زودی نمایان نمی شوند، احتمال خوب پاک شدن این رسوب بسیار کم می باشد.بیش از حد تصور افت جریان زیادی اتفاق می افتد که البته قابل جبران هم نیست . برای جبران عملکرد سیستم ممبرین ، چند نوبت تمیز کردن و چندین دوره غوطه وری لازم می باشد.

روش شستشو :

تمیز کردن المان هایی که رسوب سولفات دارند، دارای هفت مرحله است :

  • تهیه محلول پاک کننده

  • مقدمات محلول پاک کننده

  • برگشت محلول پاک کننده به مدت ۳۰دقیقه

  • غوطه وری المان ها در محلول پاک کننده به مدت ۱ الی ۱۵ ساعت

  • پمپ کردن با شدت جریان بالا

  • شستشو ناگهانی

  • روشن کردن مجدد

محلول پاک کننده جهت رسوب سولفات  NaoH 0.1%  ، Na4EDTA 1% ، در محدوده PH 12 و۳۰C

 

 

منبع: http://www.shahrjerdi.ir

معتبر سازی اتاق های تمیز (clean room)

معتبر سازی اتاق های تمیز (clean room):

برای معتبرسازی اتاق های تمیز می بایست تست های مختلفی انجام شود و پارامترهای متفاوتی در اتاق مورد ارزیابی و اندازه گیری قرار گیرد. هنگامی که اتاق پاک ساخته شد و آماده بهره برداری گردید و یا در مواقعی که اتاق پاک بعد از یک وقفه زمانی طولانی مدت مجددا شروع بکار نماید ، می بایست این تست ها انجام شود و شرایط اتاق پاک مورد بررسی قرار گیرد.هدف از انجام این تست ها و ارزیابی ها اطمینان از اینست که اتاق پاک پس از صرف هزینه های بسیار زیاد جهت طراحی و ساخت ، به طور صحیحی عمل نماید و مطابق با استاندارد های بیان شده در ISO 14644-1 از نظر کنترل میزان آلودگی و ذرات باشد.

هنگامی که اتاق پاک ساخته شد و تست های اولیه نیز انجام گردید و کلاس پاکیزگی آن مطابق با استاندارد ISO 14644-1 تعیین گردید ، می بایست اتاق پاک در دوره های زمانی مشخص که در استاندارد ISO 14644-2 مشخص شده است مورد کنترل قرار گیرد تا مشخص گردد که اتاق پاک مطابق با استاندارد مورد نظر در حال کار کردن است.

معتبرسازی اتاق های تمیز در صنایع دارویی مطابق با استاندارد EU GMP در تمامی مراحل DQ( Design Qualification) ،IQ (Installation Qualification) ، OQ (Operation Qualification) و PQ(Production Qualification) انجام می گیرد.

معتبرسازی اتاق های تمیز به وسیله پیشرفته ترین دستگاه های روز دنیا ، به شرح زیر است:

تست شمارش ذرات هوابرد
تست نشتی فیلتر های هپا
تست اختلاف فشار اتاق های تمیز
تست الگوی جریان هوا در اتاق تمیز
تست دما و رطوبت نسبی
تست دبی و سرعت جریان هوا
تست فرآوری (recovery test)
تست نشتی در فضای اتاق (containment leak test)

تست های تکمیلی :

نمونه برداری فردی و عمومی از مواد شیمیایی (گازها و بخارات و…)
نمونه برداری از سطوح
تست نشتی فیلترها در کابینت ها
تست تراز صدا و ارتعاش
تست روشنایی و اشعه UV / IR
تست الکتریسیته ساکن
تست رسانایی
تست میدان های مغناطیسی

اتاق تمیز :
اتاق تمیز طبق تعریف محیطی است که در سطح کنترل شده ای از آلودگی قرار دارد و به طور ویژه جهت کنترل آلودگی ذره ای ، آلودگی میکروبی و در مواقعی علاوه بر آن جهت کنترل دقیق دما، رطوبت و … طراحی و ساخته می شود، براین اساس کلاس بندی یا درجه بندی اتاق های تمیز با شمارش تعداد ذرات با قطر مشخص در واحد حجم تعیین می گردد. در استاندارهای مختلف قطر ذرات شمارش شده و همچنین واحد حجم می تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال ، در استاندارد E٢٠٩FED تعداد ذرات با قطر ۵/٠ میکرون در یک فوت مکعب شمارش شده و در استاندارد ١۴۶۴۴ISO تعداد ذرات با قطر ١/٠ میکرون دریک متر مکعب شمارش می شوند.

. انواع اتاق تمیز

از نظر جریان هوا ، اتاق های تمیز به طور کلی به ٣ نوع تقسیم می شوند:
١ -جریان لامینار (یک طرفه)
٢ –جریان غیرلامینار
٣ -جریان مخلوط

. اتاق های تمیز با جریان لامینار:
اتاق های تمیز با جریان لامینار به عنوان اتاقهای تمیز جریان آرام و یکطرفه نیزشناخته می شوند . در اتاق تمیز با جریان یکطرفه در مقایسه با دونوع دیگر ، از حجم هوای بیشتری استفاده میشود و تعداد تعویض هوا در ساعت بسیار بیشتر می باشد، بنابراین در این نوع از اتاق های تمیز درجه بالاتری از تمیزی قابل دستیابی می باشد. فیلترهای بازده بالا(هپا – اولپا) در مسیر هوای ورودی و در سقف نصب می گردند و هوا با سرعت ٣/٠ تا ۵/٠ متر بر ثانیه از آنها وارد اتاق شده و از طریق کف اتاق و پایین دیوارهاازاتاق خارج می شود. اتاق های تمیزبا جریان لامینارخود به دو نوع افقی و عمودی تقسیم می شوند : در حالت عمودی جریان هوا از بالا به سمت پایین بوده و در نوع افقی ورودی هوا در بالای دیوارو خروجی آن در سمت مقابل و در پایین دیوار می باشد. اغلب اتاق های تمیز با جریان لامینار به صورت جریان هوای عمودی ساخته می شوند با این نوع جریان هوا، ذرات معلق به سمت پایین جارو می شوند.علاوه بر این ساخت این نوع از اتاق تمیزنسبت به جریان افقی آسانتر بوده وهمچنین هزینه آن کمترمی باشد.
. اتاق های تمیز با جریان غیرلامینار:
اتاق های تمیز با جریان غیرلامینار به عنوان اتاق های تمیز جریان توربولنت و جریان غیر یک سویه نیزشناخته می شوند.

اتاق تمیز سافت وال:
اتاق های تمیز سافت وال جهت ایجـاد محـیط هـای تمیـز از کـلاس ١٠٠٠٠٠ تـا کـلاس ١٠٠ طبــق اســتاندارد E٢٠٩FEDERAL و یــا اســتاداردهای ٨ISO تــا کــلاس ۵ISOمــورد استفاده قرار می گیرند جنس دیوار ها در این اتاق هـا از پـرده هـای PVC مـی باشـد . این نوع از اتاق های تمیز می توانند قابلیت جابجایی داشته باشند

. اتاق تمیز هاردوال:
اتاق های تمیز هاردوال برای کلاس های ١ تا ١٠٠٠٠٠ طبق استانداردهای FEDFRAL E٢٠٩ یا ١ISO تا ٨ISO کاربرد دارد معمولاً در این نوع اتاق تمیـز از Airlock قفـل هـوا) قبل از ورود به محیط تمیز استفاده می گردد. جهت ایجاد جریـان صـحیح و جلـوگیری از انباشتگی آلودگی در گوشه ها و زوایا ازپروفیل های منحنی شکل ( Curve استفاده می کنند با توجه به کلاس اتاق تمیز جنس کف ؛ دیواره ها و سقف می توانـد متفـاوت باشد.

. اتاق تمیز در صنعت دارویی:
به طور کلی می توان اتاق تمیز در صنایع دارویی را به کلاس های D و C و B و A طبق استاندارد GMP تقسیم بندی نمود هر نوع عملیـات سـاخت در صـنعت دارویـی نیازمنـد سطح مشخصی از تمیزی در هر مرحله می باشد تا آلودگی ذره ای بـه حـداقل برسـد علاوه بر این در محصولات استریل،کنترل آلودگی میکرویی نیز ضروری و لازم می باشـد از اتاق تمیز دارویی با کلاسA جهت پر کردن ویال ( آمپول) و فعالیت های با ریسک بالا استفاده می گردد . از کلاس B مـی تـوان بـه عنـوان پـیش ورودی Ground Back اتـاق تمیز کلاس A و همچنین پر کردن آسپتیک (Filling Aseptic (استفاده نمود.کلاس هـای D و C فضاهای تمیزی هستند که می توان در مراحل کـم خطـر تـر در تولیـد محـصولات استریل از آن ها استفاده نمود.

اتاق های تمیز معمولا جهت تولید مواد نیمه رسانا مانند ژرمانیوم،سیلیکون و یا برای تولید لوازم تکنولوژیک پزشکی و زمینه های دیگر که تولیدات مربوط به آنها نیاز به محیطی بسیار پاکیزه و فاقد آلودگی های عادی محیط دارند،کاربرد دارند:

صنایع (تحت تاثیر منفی آلاینده های دارای مواد معدنی)

•صنایع میکروالکترونیک
•تولید نیمه رساناها
•صنایع نوری
•صنایع دفاعی

صنایع(تحت تاثیر منفی آلاینده های آلی مخصوصا میکروارگانیسم ها)

•صنایع داروسازی
•صنایع غذایی و آشامیدنی
•پزشکی و بیمارستانها
•لوازم بیوتکنولوژی

حال این نکته حائذ اهمیت است که برای حفظ پاکیزگی و کارایی اتاق های تمیز،اتاق تمیز ها باید سرویس مراقبت و نگهداری شوند.در این قسمت به طور اجمالی به این موضوع میپردازیم.

سرویس و نگهداری اتاق تمیز:

چنانچه سرویس و نگهداری از اتاق های تمیز انجام نگیرد ، تمامی هزینه هایی که جهت طراحی و ساخت اتاق تمیز صرف شده است ، بی اثر و بدون نتیجه خواهد ماند.

در داخل اتاق های پاک ، قوانین و اصول بسیاری برای پیشگیری از آلوده شدن محصولات می بایست رعایت گردد.هر اتاق پاک با توجه به کلاس پاکیزگی و نوع محصولات می بایست دستورالعمل هایی جهت استفاده کاربران از اتاق ها تدوین نماید.در اتاق های پاک می بایست تمام ورودی و خروجی های اتاق اعم از افراد ، مواد پروسه تولید ، هوای ورودی و خروجی به طور دقیقی تحت کنترل در آید تا در جریان کنترل آلودگی ها موفق تر عمل نمود.

برنامه دوره ای منظمی برای نظافت در اتاق پاک می بایست تدوین گردد.درنظافت اتاق پاک می بایست از محلول ها و وسایل مخصوصی برای پاک کردن سطوح و تجهیزات استفاده نمود .

تمامی تجهیزاتی که در اتاق پاک مورد استفاده قرار می گیرد اعم از صندلی ، میز و حتی کاغذ و خودکار و … می بایست مخصوص اتاق های پاک باشد که خود منبع تولید آلودگی واقع نشوند.
خدمات سرویس و نگهداری اتاق های تمیزرا به شرح زیر است :

ضدعفونی و رفع آلودگی در اتاق تمیز از سقف تا کف – شناسایی نقاط مرده (dead space) که امکان تجمع آلودگی وجود دارد و باعث آسیب به محصولات حساس می شود .
سرویس و تست سیستم HVAC در اتاق های تمیز
کنترل فیلتر های هپاو محفظه آنها و همچنین نصب فیلترها
ممیزی و کنترل پرسنل اتاق تمیز – مطالعه میزان ذرات آزاد در طول یک شیفت کاری توسط پرسنل

تست نشتی فیلترهای هپا :
واژه هپا بیانگر نوع خاصی از فیلتر است که تقریبا تمام ذرات کوچک موجود در یک فاز گازی (معمولا هوا) را در بردارد.به طوری که در حذف ذرات ۳/۰ میکرون دارای حداقل راندمان ۹۷/۹۹ % است.فیلتر های هپا به دو منظور به کار می روند:

برداشت ذرات ریز موجود در هوا
خطی کردن جریان هوای مورد استفاده
دسته بندی فیلتر های هپا و اولپا را براساس استاندراد اروپایی EN 1822 صورت می گیرد.

فیلتر های بازده بالا،افت فشار دارند که در محدوده زمانی مشخص تغییر می کند.اگر این افت فشار از حد بالای آن افزایش یابد، باید آن را تعویض کرد زیرا که عمر این فیلتر به پایان رسیده است.فیلتر های بازده بالا قابل شستشو نیستند و باید تعویض شوند.افت فشار تنها عامل تعویض فیلتر نیست،عوامل دیگر تعویض فیلتر های هپا عبارتند از:

کاهش بازده فیلتر

صدمات و خرابی مانند پارگی و…

مسدود شدن بیش از حد منافذ ورق در اثر افزایش حرارت محیط

تغییر شرایط کار،مانند:تغییر کار از هوای خشک به هوای مرطوب(فیلتر مناسب برای هوای خشک قاعدتا برای هوای مرطوب قابل استفاده نیست.)

فیلترهای هپا که در اتاق های تمیز بکار می روند،در کارخانه ی تولید آن مورد تست واقع می شوند و به نحوی بسته بندی می شوند که بدون آسیب دیدن به محل استفاده برسند.اما همیشه بدین صورت پیش نمی رود.فیلترها هنگامی که باز می شوند و می خواهند آن را در محفظه فیلتر(filter housing) قرار دهند ممکن است آسیب ببینند.

هدف از انجام تست یکپارچگی فیلترها در محل نصب اطمینان و تضمین این می باشد که فیلتر در محفظه فیلتر (filter housing) به طور صحیحی نصب شده باشد و هیچ گونه نشتی و یا محل عبوری بدون فیلتره شدن در ساختار فیلتر وجود نداشته باشد و فیلتر عاری از هرگونه نقص و یا حفره باشد.

دستگاه های مورد استفاده جهت تست فیلترهای هپا :
خدمات تست فیلتر هپا را با دستگاه های مدرن به شرح زیر است:

کنترل سرعت جریان هوا در دهانه فیلترهای هپا
تعیین افت فشار فیلترهپا
تست نشتی فیلتر های هپا
تست میزان راندمان فیلتر هپا

انجام تست های مختلف فیلتر هپا در موارد زیر صورت می گیرد:

تست فیلترهای هپا در محفظه های دارای جریان لمینار
تست فیلترهای هپا در اتاق های تعویض (changing rooms)
تست فیلترهای هپا در اتاق های تمیز (clean rooms)
تست فیلترهای هپا کابینت های ایمنی بیولوژیک

دستگاه های مورد استفاده جهت تست فیلترهای هپا :

                 

منبع:http://www.shahrjerdi.ir/

 

?What is a Clean room

?What is a Clean room

 

ypically used in manufacturing or scientific research, a cleanroom is a controlled environment that has a low level of pollutants such as dust, airborne microbes, aerosol particles, and chemical vapors. To be exact, a cleanroom has a controlled level of contamination that is specified by the number of particles per cubic meter at a specified particle size. The ambient air outside in a typical city environment contains 35,000,000 particles per cubic meter, 0.5 mm and larger in diameter, corresponding to an ISO 9 cleanroom which is at the lowest level of cleanroom standards.

Cleanroom Overview

Cleanrooms are used in practically every industry where small particles can adversely affect the manufacturing process. They vary in size and complexity, and are used extensively in industries such as semiconductor manufacturing, pharmaceuticals, biotech, medical device and life sciences, as well as critical process manufacturing common in aerospace, optics, military and Department of Energy.

A cleanroom is any given contained space where provisions are made to reduce particulate contamination and control other environmental parameters such as temperature, humidity and pressure. The key component is the High Efficiency Particulate Air (HEPA) filter that is used to trap particles that are 0.3 micron and larger in size. All of the air delivered to a cleanroom passes through HEPA filters, and in some cases where stringent cleanliness performance is necessary, Ultra Low Particulate Air (ULPA) filters are used.

Personnel selected to work in cleanrooms undergo extensive training in contamination control theory. They enter and exit the cleanroom through airlocks, air showers and/or gowning rooms, and they must wear special clothing designed to trap contaminants that are naturally generated by skin and the body.

Depending on the room classification or function, personnel gowning may be as limited as lab coats and hairnets, or as extensive as fully enveloped in multiple layered bunny suits with self contained breathing apparatus.

Cleanroom clothing is used to prevent substances from being released off the wearer’s body and contaminating the environment. The cleanroom clothing itself must not release particles or fibers to prevent contamination of the environment by personnel. This type of personnel contamination can degrade product performance in the semiconductor and pharmaceutical industries and it can cause cross-infection between medical staff and patients in the healthcare industry for example.

Cleanroom garments include boots, shoes, aprons, beard covers, bouffant caps, coveralls, face masks, frocks/lab coats, gowns, glove and finger cots, hairnets, hoods, sleeves and shoe covers. The type of cleanroom garments used should reflect the cleanroom and product specifications. Low-level cleanrooms may only require special shoes having completely smooth soles that do not track in dust or dirt. However, shoe bottoms must not create slipping hazards since safety always takes precedence. A cleanroom suit is usually required for entering a cleanroom. Class 10,000 cleanrooms may use simple smocks, head covers, and booties. For Class 10 cleanrooms, careful gown wearing procedures with a zipped cover all, boots, gloves and complete respirator enclosure are required.

Cleanroom Air Flow Principles

Cleanrooms maintain particulate-free air through the use of either HEPA or ULPA filters employing laminar or turbulent air flow principles. Laminar, or unidirectional, air flow systems direct filtered air downward in a constant stream. Laminar air flow systems are typically employed across 100% of the ceiling to maintain constant, unidirectional flow. Laminar flow criteria is generally stated in portable work stations (LF hoods), and is mandated in ISO-1 through ISO-4 classified cleanrooms.

Proper cleanroom design encompasses the entire air distribution system, including provisions for adequate, downstream air returns. In vertical flow rooms, this means the use of low wall air returns around the perimeter of the zone. In horizontal flow applications, it requires the use of air returns at the downstream boundary of the process. The use of ceiling mounted air returns is contradictory to proper cleanroom system design.

Cleanroom Classifications

Cleanrooms are classified by how clean the air is. In Federal Standard 209 (A to D) of the USA, the number of particles equal to and greater than 0.5mm is measured in one cubic foot of air, and this count is used to classify the cleanroom. This metric nomenclature is also accepted in the most recent 209E version of the Standard. Federal Standard 209E is used domestically. The newer standard is TC 209 from the International Standards Organization. Both standards classify a cleanroom by the number of particles found in the laboratory’s air. The cleanroom classification standards FS 209E and ISO 14644-1 require specific particle count measurements and calculations to classify the cleanliness level of a cleanroom or clean area. In the UK, British Standard 5295 is used to classify cleanrooms. This standard is about to be superseded by BS EN ISO 14644-1.

Cleanrooms are classified according to the number and size of particles permitted per volume of air. Large numbers like “class 100” or “class 1000” refer to FED_STD-209E, and denote the number of particles of size 0.5 mm or larger permitted per cubic foot of air. The standard also allows interpolation, so it is possible to describe e.g. “class 2000.”

Small numbers refer to ISO 14644-1 standards, which specify the decimal logarithm of the number of particles 0.1 µm or larger permitted per cubic metre of air. So, for example, an ISO class 5 cleanroom has at most 105 = 100,000 particles per m³.

Both FS 209E and ISO 14644-1 assume log-log relationships between particle size and particle concentration. For that reason, there is no such thing as zero particle concentration. Ordinary room air is approximately class 1,000,000 or ISO 9.

 

 

 

منبع : http://www.shahrjerdi.ir

از طراحی تا ساخت و نصب اتاق تمیز(clean room)

از طراحی تا ساخت و نصب اتاق تمیز(clean room)

اتاق تمیز یک فن­ آوری جدید است. اگرچه سابقه طراحی و ساخت اتاق تمیز به حدود صد سال قبل برمی‌گردد و به کنترل عفونت در بیمارستان‌ها ارتباط پیدا می‌کند، اما نیاز به یک محیط تمیز برای تولیدات مدرن صنعتی از ملزومات جوامع جدید است.بخشی از عملکرد سیستم تهویه مطبوع در هر ساختمانی ایجاد محیطی راحت برای ساکنین است. بدیهی است که بیمارستان باید راحت‌ترین مکان باشد و بیشترین آسایش را به مراجعین عرضه کند. سیستم‌های تهویه و تهویه اتاق عمل و بیمارستان نیز مانند دیگر ساختمان‌ها وظیفه کنترل دمای هوا، جریان هوا، کیفیت هوا و رطوبت آن را بر عهده دارند. اتاق تمیز(clean room) برای این‌که انسان‌ها، ماشین آلات تولیدی و سازه ساختمان‌ها، تولید آلودگی می‌کنند، مورد نیاز هستند. انسان‌ها و ماشین‌آلات تولید میلیون‌ها ذره می‌کنند و مواد ساختمان‌های مرسوم، به‌سادگی در هوا منتشر می‌شوند. در اتاق تمیز(clean room) انتشار این ذرات، کنترل شده و باعث می‌شود که تولید در محیطی تمیز انجام شود. کاربرد اتاق تمیز(clean room) متفاوت است. برای طراحی اتاق تمیز(clean room)، از طراحی‌های خاصی استفاده می‌کنند، مانند آنکه رنگ ویژه ای برای کف، دیوارها و پنجره‌ها استفاده می‌شود و یا جریان هوا  باید بیشتر از حد معمول باشد. با این حال ساخت، به تنهایی کافی نیست و باید از آن به درستی نگهداری شود مثلا فیلترهای هوای موجود به موقع تعویض شود و یا استفاده کنندگان، آموزش‌های لازم را در این باره ببینند.

طراحی  اتاق تمیز(clean room)

در طراحی اتاق تمیز(designing of clean room) باید اصولی را در موارد زیر رعایت کرد که این موارد به شرح زیر می­باشند :

  •   توصیف: توصیف کلیات فعالیت­های ساختمان مد نظر (تاسیسات و تجهیزات  اتاق تمیز(clean room) و نوع فعالیت­‌هایی که انجام شده است.

  •  حوزه ی فعالیت: حوزه ی فعالیت (فعالیت‌هایی که قرار است انجام شود و حوزه  استانداردها برای طراحی ( شامل ISO، ۲۰۹E، …)

  •  هدف: هدف طراحی  اتاق تمیز(clean room)می‌بایست مشخص گردد تا اطمینان از کار انجام شده پدید آید.

معیارهای پذیرش

  • طراحی و معماری  اتاق تمیز(clean room): مشخص نمودن مناسبترین سطح، فضای کاری، معین کردن بهترین شرایط، تعیین منطقی‌­ترین روش‌های ساخت و اجرای اتاق تمیز مورد نظر جهت دستیابی به هدفی که از پیش تعیین شده است.

  • مساحت   اتاق تمیز(clean room): مساحت مربوط به اتاق تمیز می‌بایست با نوع فعالیت‌های آن متناسب باشد و تعداد کارکنان ، دستگاه‌ها و نوع سیستم‌ها می‌بایست توسط خود طراح مشخص شود.

  • جریان مواد: مساحت فضای مورد نظر باید  به شکلی باشد که امکان و زمان رفع آلودگی باشد. جهت جریان مواد اولیه باید از سیستم AirLock استفاده شود.

  •  جریان تجهیزات: جای عبور و مرور تجهیزات می‌بایست به شکلی باشد که بیشتر از یک درب باز نشود  معماری این فضا بهتر است طوری باشد که تیغه‌های  دیوار آن سبک و قابلیت برداشت داشته باشند.

  • جریان کارکنان: این یکی از نکته‌های خیلی مهم است که در طراحی اتاق تمیز باید در نظر گرفته شود مسیر عبور و مرور کارکنان به اتاق تمیز(clean room) باید طوری باشد که جای تعویض لباس، دوش هوا، جدا باشند و افراد نتوانند بدون تعویض لباس و دوش هوا وارد یا خارج شوند.

ساخت اتاق تمیز

ساختمان و نصب اتاق تمیز(clean room) معمولا در دو مرحله اجرا می‌شود:

  • مرحله ساخت اتاق تمیز(clean room): در مرحله ساخت دیواره‌ها و سقف‌ها نصب می‌گردند. پنجره‌ها و چهارچوب درب‌ها در محل خود قرار می‌گیرند و حفره‌هایی جهت نصب چراغ‌ها و جای فیلترباکس‌ها  و دریچه‌های هوا و … تعبیه می‌گردد.

  • مرحله تمیزکاری اتاق تمیز(clean room): مرحله تمیزکاری، بعد از مرحله نصب کلیه قطعات، ادوات برقی، مکانیکال، کف سازی اجرا می‌گردد. در این مرحله کلیه درب‌ها در محل خود قرار می‌گیرند، کروها و گوشه‌ها نصب می‌گردند، درزها سیلیکون کاری شده، در نهایت محافظ‌ها برداشته شده و کار آماده تحویل می‌شود.

تقسیم‌بندی سیستم‌­های ساختمان اتاق تمیز(clean room)

سیستم‌­های ساختمان اتاق تمیز به دو دسته هم باد و غیر هم باد تقسیم بندی می­گردد.

  • سیستم هم باد: در سیستم هم باد (Flush System) از پانل‌های Cr8 استفاده می‌گردد که در این سیستم ضخامت پانل‌ها mm80 است. در این سیستم در و پنجره‌ها با جزئیات کاملا سازگار با این سیستم طراحی و پیش‌بینی گردیده است.

  • سیستم‌های غیر هم باد: در سیستم‌های غیر هم باد (Semi Flush System) که در پانل‌های کام و زبانه‌دار استفاده گردیده است. جزئیات درب و پنجره سازگار و همساز با این سیستم طراحی و پیش‌بینی گردیده است.

نکته مهمی که در این باره وجود دارد این است که اتاق تمیز(clean room) یک محیط استریل نیست. آلودگی‌ها هیچگاه صفر نمی‌شود بلکه باید از میزان مشخصی کمتر باشد.

طراحی پروژه‌های اتاق تمیز(clean room)

طراحی در صنایع مختلف عموما با طراحی مفهومی (CONCEPTUAL) آغاز می‌گردد که در برگیرنده نیازهای اولیه پروژه، استانداردها، جریان‌های اولیه مواد و پرسنل، دسترسی‌ها، اقلیم و … می‌باشد. در این مرحله نقشه‌های جریان‌های (FLOW) متعدد مانند مواد اولیه، ثانویه، محصول، جریان ورود و خروج پرسنل، کلاس‌بندی فضاها مطابق با GMP، فشار و رطوبت هر یک از فضاها و … تهیه می‌شوند. در مرحله مفهومی برای هر یک از فضاها یک فرم اطلاعات فضایی (ROOM DATA SHEET) تهیه می‌شود که شامل کلیه اطلاعات معماری، مکانیکی و برقی آن فضاست. در مرحله بعدی طراحی اتاق تمیز(clean room) فاز یک آغاز می‌گردد که این مرحله درواقع پایه‌ای است برای طراحی فاز دو یا اجرایی اتاق تمیز(clean room). در مرحله طراحی فاز یک نقشه‌های اولیه معماری، مکانیکی و برقی تهیه می‌شوند و به تایید کارفرما می‌رسند. در مرحله فاز دو نقشه‌های اجرایی دقیقا بر اساس نیازهای پروژه و مطابق استانداردها تهیه می‌شوند و نقشه‌ها جهت اجرا به پیمانکار پروژه سپرده می‌شوند. در جریان انجام طراحی‌ها از نرم‌افزارهای مهندسی متعددی کمک گرفته ‌ می‌شود. این نرم‌افزارها عمدتا شامل Carier، Auto Cad، ۳D MAX، Photo Shop، Fluent، Excel می‌باشند.

بخش طراحی: شامل تهیه URS پروژه‌ها (User Requirement Specification) و تهیه شرح عملیات اجرایی و شرح وظایف پیمانکار(Quotation Definition) و تهیه Room Books و طراحی تاسیسات معماری ، مکانیک و برق و کنترل و مانیتورینگ پروژه‌ها و ارائه نقشه‌های فاز یک و دو و طراحی دستگاه‌های Hygienic و تجهیزات جانبی مورد نیاز اتاق تمیز(clean room) دارویی و الکترونیک و ارائه مستندات لازم جهت Validationمی‌باشد .

 بخش ساخت: شامل ساخت هواساز تهویه مطبوع و هواسازهای Hygienic و پکیج وکندانسینگ یونیت مطابق استانداردهای رایج GMP وARI410 و درب‌های کلین روم، پنجره‌های مناسب فضاهای تمیز، فیلترباکس‌ها ، دیفیوزر باکس‌ها و تعدادی دیگر از اقلام تخصصی و ضروری پروژه‌ها در کارگاه اختصاصی خود می‌باشد.

بخش اجرا: شامل اجرا، نظارت، راه‌اندازی و تست پروژه‌های اتاق تمیز(clean room) جهت صنایع دارویی و غذایی و … است. با اصول مهندسی و استانداردهای GMP و دیگر استانداردهای رایج می‌باشد. نتایج تست‌های انجام شده به همراه  مستندات مراحل قبلی از طراحی تا استقرار تجهیزات، بعنوان اسناد ضروری مرحله صحه گذاری (Validation) ارائه می‌گردد.

خدمات طراحی پروژه(طراحی مفهومی، پایه و تفضیلی)

تدوین و گردآوری اسناد URS شامل تهیه و تکمیل روم بوک فضاها و تجهیزات، پلان فلوهای ورود و خروج پرسنل، تجهیزات، مواد اولیه، محصولات، ضایعات و … .

طراحی، تحلیل و محاسبه معماری، تاسیسات مکانیکی و برقی و کنترل

برآورد و تهیه لیست اجناس و جدول مشخصات آن‌ها

ارائه نقشه‌های اجرایی و دفترچه محاسبات پروژه

خدمات مشاوره و نظارت

۱٫بررسی و مقایسه نحوه انجام کار با استانداردها و مقررات مربوطه

۲٫تهیه برنامه زمان‌‌بندی خرید اجناس، نصب و راه اندازی پروژه

۳٫نظارت شامل بازدید از محل پروژه و بررسی گزارش‌های کار انجام شده توسط ناظر مقیم و مطابقت آن با طراحی‌های انجام شده و نقطه نظرات کارفرما و تهیه گزارش نهایی

۴٫انجام تست‌های فضای تمیز شامل تست پارتیکل، تست دبی هوا، تست شدت نور، تست اختلاف فشار فضاها و تست‌های عملکردی سیستم

۵٫بررسی و صحه گذاری گزارش تست‌های نهاییاتاق تمیز(clean room)

۶٫شرکت در جلسات برگزار شده از سوی کارفرما و ارائه نظرات مشورتی به کارفرما

نکاتی که در طراحی اتاق باید رعایت شود

  • تفاوت فشار محیط: جهت عدم نفوذ هوا درون اتاق تمیز(clean room) ، فشار هوا در اتاق تمیز clean room می‌بایست همیشه به وسیله سیستمی برایتهویه مطبوع با مقدار مثبت نسبت به هوا در بیرون حفظ شود.

  • دوش هوا: جای دوش هوا می‌بایست در کنار اتاق تمیز کلین روم باشد و در خروجی دوش به سمت اتاق باز بشود و می‌بایست یک طرفه باشد. دمای دوش نباید نسبت به اتاق تمیز کلین روم بیشتر باشد. جهت طراحی دوش هوا باید به مواردی مانند پیش صافی، هوا کش، شیپور یا نازل، تاسیسات برای برق و ابزار کنترلی توجه کرد.

  • فضاهای انبار: جای انبارها در اتاق تمیز(clean room)می‌بایست کنار خطوط تولید و در همسایگی آزمایشگاه‌ها باشد. نور طبیعی کافی شبکه اطفا حریق، نور مصنوعی و اضطراری هواکش، ترمومتر، رطوبت سنج و … از ملزومات مورد نظر است. انبارها می‌بایست فاقد رطوبت باشند.

  • سرویس‌های بهداشتی و حمام: سرویس‌های بهداشتی می‌بایست هوای مخصوص خود اتاق تمیز clean room را داشته باشند. کل این هوا می‌بایست تخلیه شود.

  • هوا بند: هوا بند بخاطر فشار مثبت اتاق تمیز(clean room) مورد استفاده قرار می‌گیرد که  این فشار پس از ورود و خروج نیز باید ثابت بماند.

  • جعبه ی عبور: جهت انتقال ابزار و دستگاه‌ها و ظروف درب بسته بدون نیاز به تردد افراد به داخل فضای تمیز clean room از جعبه ی عبور استفاده می‌شود.

  • سد کفش: برای پوشیدن روکش روی کفش و برای تفکیک کف رخت کن به دو ناحیه‌ی کفش معمولی تمیز و روکش کفش از سد کفش استفاده می‌گردد که ارتفاعی حدود ۳۰ سانتی‌متر دارد.

  • رختکن: کلیه‌ی پرسنل باید قبل از ورد به اتاق تمیز، clean room  لباس مخصوص پوشیده و بعد تردد کنند.

  • گیشه: برای گفتگو مستقیم افراد داخل و بیرو ن اتاق تمیز(clean room)از گیشه استفاده می‌شود که در نتیجه ضرورتی برای تردد افراد به داخل فضا نیست.

منبع: http://www.shahrjerdi.ir